Anal Fissür Botoksu Nedir, Kimlere Uygulanabilir?

Anal fissür, anal kanal mukozasındaki ince bir yırtıktır. Kronikleşen fissürlerde temel sorun yalnızca yara değil, artmış internal anal sfinkter tonusudur: kas kasılı kaldıkça bölgenin kan akımı azalır ve yara iyileşmesi güçleşir.

Botulinum Toksini Fissürde Nasıl Etki Eder?

Botulinum toksini, uygulandığı kasta sinir-kas iletimini geçici olarak baskılar. Internal anal sfinktere uygulandığında amaç, kas tonusunu geçici olarak azaltarak dokunun beslenmesini iyileştirmek ve fissürün iyileşmesi için uygun ortam sağlamaktır. Etki kalıcı değildir; kas fonksiyonu zaman içinde geri döner.

Kimlerde Gündeme Gelebilir?

Şikâyetleri 6-8 haftayı aşan ve muayenede kronik fissür bulguları saptanan hastalar

Yaşam tarzı düzenlemeleri ve topikal tedavi (GTN, kalsiyum kanal blokeri) ile yeterli yanıt alınamayan hastalar

Topikal tedaviyi yan etki (örneğin belirgin baş ağrısı) nedeniyle sürdüremeyen, uygun seçilmiş hastalar

Cerrahi öncesi ara bir basamak olarak değerlendirilen, sfinkter fonksiyonu açısından dikkatli davranılması gereken hastalar

Karar; öykü, muayene bulguları, sfinkter tonusu, önceki tedaviler ve hastanın tercihleri birlikte değerlendirilerek verilir. Uzaktan veya yalnız internetteki bilgilerle uygunluk kararı verilemez.

Hangi Durumlarda Dikkatli Olunur veya Alternatif Düşünülür?

Gaz ya da dışkı kontrolünde önceden var olan güçlük

Doğum sonrası sfinkter zedelenmesi öyküsü, önceki anal cerrahi

Fissürün atipik yerleşimi veya iltihabi bağırsak hastalığı, enfeksiyon gibi altta yatan bir nedenden şüphelenilmesi

Gebelik, emzirme ve nöromusküler hastalıklar gibi bireysel değerlendirme gerektiren durumlar

Bu başlıklar bir kontrendikasyon listesi değildir; hekimin değerlendirmesi gereken konu başlıklarıdır.

Kanıtlar Ne Söylüyor?

ASCRS'nin 2023 anal fissür kılavuzu, kronik fissürde botulinum toksininin birinci basamakta topikal tedavilere benzer iyileşme sonuçları verdiğini; topikal tedavi başarısızlığı sonrasında ikinci basamakta ise mütevazı bir iyileşme avantajı sağladığını belirtir. Kılavuz, standart doz ve enjeksiyon tekniği konusunda konsensus bulunmadığını vurgular.

2025 tarihli randomize çalışmaların meta-analizinde ilk enjeksiyon sonrası havuzlanmış iyileşme oranı yaklaşık %72,7 bildirilmiştir; heterojenite yüksektir ve sonuçlar hasta ile protokole göre değişkenlik gösterir. 2024 tarihli bir meta-analizde ise lateral internal sfinkterotomi (LIS), iyileşme açısından botulinum toksininden üstün bulunmuştur; ancak cerrahinin risk-yarar dengesi ve uygun hasta profili farklıdır.

Botoks mu, Krem mi, Cerrahi mi?

Tek bir doğru sıralama yoktur. Yaygın yaklaşım kademelidir: konservatif önlemler → topikal tedavi → botulinum toksini → uygun hastada cerrahi. Ancak birden çok tedavi başarısızlığı, belirgin skar veya nüks öyküsü olan hastalarda cerrahi daha erken gündeme gelebilir. Ayrıntılı karşılaştırma için [kronik anal fissür tedavisinde medikal, botulinum toksini ve cerrahi karşılaştırması](/blog/kronik-anal-fissur-medikal-botox-cerrahi-karsilastirma) yazısını okuyabilirsiniz.

Süreç Öncesi Bilinmesi Gerekenler

Uygulama ofis şartlarında ya da uygun görülen anestezi koşullarında yapılabilir. İşlem sonrası bağırsak düzeninin korunması (lif, sıvı, gerektiğinde dışkı yumuşatıcı) iyileşmenin ayrılmaz parçasıdır. Sonrasında beklenenler için [botoks sonrası etki, iyileşme ve nüks](/blog/anal-fissur-botoksu-sonrasi-etki-iyilesme-nuks) yazısına bakabilirsiniz.

İlgili sayfalar: [anal fissür](/proktoloji/anal-fissur) ve [tuvalette şiddetli ağrı neden olur](/blog/tuvalette-siddetli-agri-neden-olur).

> Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; doz, ilaç ve yöntem seçimi kişiye özeldir ve muayene sonrası belirlenir.